بانوان در دوران بارداری با طیفی از احساسات مواجه میشوند. در این دوران حساس، ممکن است فاصله بین دو حس متضاد کمتر از چند دقیقه باشد، به گونهای که زنی که دقایقی قبل در حال شیون و گریه بود، ناگهان با سرخوشی میرقصد و میخندد. با شناخت این عوامل از تهوع صبحگاهی تا تغییرات خلق و خو در بارداری، میتوانید نوسانات خلقی خود را کنترل کرده و این دوران را به شیرینترین و خاطرهانگیزترین لحظات زندگیتان تبدیل کنید. برای محاسبه سن بارداری و پیگیری مراحل مختلف آن، میتوانید از ابزار محاسبه سن بارداری انلاین بهره ببرید؛ زیرا این ابزار به شما کمک میکند تا دقیقاً بدانید در چه مرحلهای از بارداری هستید و چه تغییراتی پیشروی شما قرار دارند. در ادامه به توضیح کامل این تغییرات خلقی میپردازیم.
نوسانات خلقی در سه ماه اول بارداری
در سه ماهه اول بارداری، تغییرات هورمونی با سرعت زیادی رخ میدهند. سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون به سرعت افزایش مییابد. به همین دلیل نوسانات خلقی در این دوره، از تهوع صبحگاهی تا تغییرات خلق و خو در بارداری شدیدتر هستند.
با انجام آزمایش بارداری متوجه افزایش صدبرابری سطح هورمون استروژن در ۱۲ هفته اول بارداری میشوید. استروژن ترشح یک انتقالدهنده عصبی به نام سرتونین را افزایش میدهد. سرتونین میتواند بر احساس شادی و خرسندی فرد تاثیر بگذارد. عدم تعادل در ترشح این انتقالدهنده عصبی باعث نوسانات خلقی خواهد شد.
افزایش سطح استروژن منجر به نوسانات خلقی، اضطراب و افزایش تحریکپذیری بانوان باردار میشود. این هورمون رابطه مستقیمی با انرژی، به ویژه انرژی عصبی دارد. از طرفی، ترشح هورمون پروژسترون نیز افزایش مییابد که نقطه مقابل استروژن است و آرامش را به همراه خواهد داشت.
افزایش بیش از حد پروژسترون میتواند منجر به خمودگی و افسردگی شود. بدین ترتیب، در دقایقی از روزهای و هفتههای اولیه بارداری، زن باردار ممکن است شاد و پرانرژی باشد و دقایقی بعد افسرده و خسته به نظر برسد.
نوسانات خلقی در سه ماه دوم بارداری
در سه ماهه دوم بارداری، وضعیت کمی بهبود مییابد. گرچه هورمونها همچنان در حال تغییر هستند، اما شدت آنها به اندازه سه ماهه اول نیست. بانوان باردار در این دوره حس بهتری دارند و کمتر احساس خستگی میکنند.
همه نوسانات اتفاق افتاده در بدن، از تهوع صبحگاهی تا تغییرات خلق و خو در بارداری کاهش مییابند و این افراد انرژی بیشتری برای انجام فعالیتهای روزانه دارند. تحریکپذیری نیز در این دوره کمتر میشود. با کمک اپلیکیشن میتوانید بهراحتی تغییرات دورههای بارداری را کنترل کنید تا فعالیتهای روزانه بیشتری داشته باشید.
برای اطلاع از تمام شرایط دوران حاملگی میتوانید صفحه صفر تا صد بارداری آواکیدز را مطالعه نمایید: https://avakids.app/بارداری/
تغییرات شکل بدن مانند بزرگ شدن شکم، تورم صورت و دست و پاها ممکن است باعث بروز استرس در بانوان باردار شود. انجام انواع آزمایشات بارداری مانند آزمایش آمینوسنتز در این سه ماهه باعث بروز دلنگرانیهای شدیدی خواهد شد. نگرانی در مورد نتایج آزمایشات و اطمینان از سلامت جنین میتواند ترس و اضطراب زیادی را ایجاد کند که بر حالات روحی بانوان باردار نیز تاثیر میگذارد.
نوسانات خلقی در سه ماه سوم بارداری
با ورود به سه ماهه سوم بارداری، نوسانات روحی و خلقی افزایش مییابند. ترس از زایمان، مسئولیت مادر شدن، بیخوابیهای شبانه و خستگی میتوانند منجر به بروز واکنشهای عصبی در برخی از بانوان شوند. برخی از بانوان بسیار زودرنج و حساس شده و با کوچکترین گفتگو یا بحث به سرعت واکنش نشان میدهند یا گریه میکنند.
در این دوران، با وجود مشکلات بدنی بیشتر، برخی از بانوان تمایل شدیدی به ساماندهی امور خانه پیدا میکنند. بسیاری از آنها در تکاپوی آمادهسازی اتاق نوزاد خود خواهند بود، لباسهای نوزاد را با نظم در کمد میچینند و اتاق نوزاد را مداوم گردگیری میکنند. این رفتار طبیعی است و مربوط به اشتیاق مادر برای تولد فرزند میشود.
با این حال، در برخی از موارد این فعالیتها از حالت عادی خارج شده و به شکل وسواسگونه درمیآیند تا جایی که مادر تمام توان خود را صرف امور منزل و نظمدهی به اتاق نوزاد میکند. اینگونه فعالیتها، واکنش اضطرابی بانوی باردار است و در این شرایط، خستگی و استرس دست به دست هم میدهند و او را بیش از پیش تحریکپذیر و حساس میکنند.
در این دوره بسیاری نوسانات رفتاری، از تهوع صبحگاهی تا تغییرات خلق و خو در بارداری مجدداً افزایش می یابند و بانوان باردار را دچار اضطراب میکنند. با انجام آزمایش بارداری بانوان میتوانند اضطراب خود در این دوران را کاهش داده و حاملگی آرامتری را تجربه کنند.
تغییرات و واکنشهای احساسی در دوران بارداری
واکنشهای احساسی و بدنی و تغییرات خلقی، از تهوع صبحگاهی تا تغییرات خلق و خو در بارداری که توسط مادران گزارش شدهاند، میتوانند شامل موارد زیر باشند.
- بیانگیزگی و بیحوصلگی
- تحریکپذیری و عصبی شدن
- فریاد زدن به دلیل تنشها و تغییرات خلقی
- شادی، خوشبختی و هیجان
- حس عدم اطمینان یا ترس و نگرانی از سقط جنین
- وابستگی بیشتر به شریک زندگی یا اعضای خانواده
- حس غرور
- حساسیت نسبت به تغییرات بدن
- احساس درماندگی
- بیصبری
علت تغییرات خلقی در اوایل بارداری چیست؟
تغییرات خلقوخو در اوایل بارداری دلایل متعددی دارند که مهمترین آنها تغییرات هورمونی هستند. با افزایش سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون، بدن زنان برای دوران حاملگی و محافظت از جنین آماده میشود. این تغییرات هورمونی میتوانند بر میزان انتقال دهندههای عصبی تاثیر بگذارند.
علاوه بر هورمونها، عوامل دیگری نیز مانند استرس جسمی، خستگی و تغییرات متابولیسم بدن نیز در خلقوخو نقش دارند. برخی از عوارض بارداری نیز میتوانند باعث بروز افسردگی و نوسانات خلقی شوند. بیماری صبحگاهی یا تهوع بارداری که بیش از ۷۰ درصد زنان آن را تجربه میکنند، میتواند از نظر روحی تاثیرگذار باشد و گاهی باعث کلافگی و عصبانیت شود.
تغییر خلقوخو در اوایل بارداری تا چه زمانی ادامه دارد؟
تمام تغییراتی که در این دوران اتفاق میافتند، از تهوع صبحگاهی تا تغییرات خلق و خو در بارداری، بیشتر در هفتههای ششم تا دهم ظاهر میشوند و سپس مجدداً در سه ماهه سوم که بدن شما برای زایمان و تولد فرزندتان آماده میشود، بروز مییابند.
سه ماهه دوم به دلیل کاهش برخی از عوارض بارداری نظیر بیماری صبحگاهی، به ماه عسل بارداری معروف است؛ زیرا بسیاری از زنان در این دوران احساس انرژی بیشتری دارند. با این حال، برخی از زنان ممکن است حتی در سه ماهه دوم و کل دوران بارداری دچار استرس، اضطراب و نوسانات خلقی شوند.
علاوه بر این، تصور شما از والدین شدن، نگرانیها درباره سلامت نوزاد و توانایی تضمین آینده او نیز میتوانند استرس و اضطراب زیادی در دوران بارداری ایجاد کنند.
سخن پایانی
دوران بارداری با تمام چالشها و تغییراتش، تجربهای منحصربهفرد و زیبا برای هر بانوی محسوب میشود. هر لحظه از این سفر، از تهوع صبحگاهی تا تغییرات خلق و خو در بارداری و لحظات شادی و هیجان، بخشی از داستانی است که شما و فرزندتان را با هم پیوند میزند. به یاد داشته باشید که این دوران گذرا بوده و هر روز شما را به لحظهای نزدیکتر میکند که فرزندتان را در آغوش بگیرید. شما می توانید با حمایت و عشق خانواده و دوستان، این مسیر را با آرامش و اطمینان پشت سر بگذارید.