جدیدترین مطالب پزشکی و سلامت در سایت پزشکین



آشنایی با علائم و درمان سرطان بیضه

1

 

  • در صورت شك به وجود توده بیضه، پس از انجام معاینات فیزیكی كامل به وسیله پزشك معالج و اخذ شرح حال و تاریخچه كامل از عوامل خطرزا، اقدام بعدی انجام سونوگرافی كیسه بیضه برای تشخیص دقیق است.

 

 

مردانه‌ترين سرطان
اگرچه سرطان بيضه مخصوص آقايان است ،اما خانم ها هم بايد در باره آن بدانند چون ممكن است همسر يا پسر آنها در خطر باشند
تومور بيضه در مردان سنين ۲۵ تا ۳۴ سالگي. شايع‌ترين تومور است

يكي از بيماري‌هايي كه هميشه، حتي شنيدن اسم آن هم خوشايند نيست، سرطان است. انواع و اقسام سرطان‌ها را داريم كه از فرق سر تا نوك پاي هر كسي را مي‌تواند مبتلا كند. هر كدام در سن خاصي شايع‌تر هستند و راه‌هاي تشخيص و درمان مخصوص به خود را دارند. ولي در كل تشخيص سريع همه آنها مي‌تواند سير بيماري و روند درمان را كاملا تحت تا‡ثير قرار دهد. در اين مطلب سعي داريم تا حدي با سرطان بيضه، راه‌هاي تشخيص، علايم و درمان آن آشنا شويم.

سرطان بيضه چيست؟
مثل تمام سرطان‌ها، در اينجا هم رشد غيرطبيعي سلول‌هاي بيضه را داريم كه باعث ايجاد بدخيمي در بيضه مي‌شود. تومورهاي بيضه نسبتا غيرشايع هستند و فقط ۱ تا۲درصد تومورهاي بدخيم مردان را تشكيل مي‌دهند. با اينكه اين تومورها شيوع زيادي ندارند، ولي به علت گرفتار كردن مردان جوان اهميت پيدا مي‌كنند. به‌طوري‌كه تومور بيضه در مردان در سنين ۲۵ تا ۳۴ سالگي، شايع‌ترين تومور است. سرطان بيضه در سمت راست كمي شايع‌تر از سمت چپ است و در‌۱‌‌تا۲درصد موارد دوطرفه است.‌

عوامل خطر
علت تومورهاي بيضه دقيقا معلوم نيست ولي هم عوامل مادرزادي و هم عوامل محيطي در بروز آن تا‡ثير دارند. از جمله مهم‌ترين عوامل موِثر، كريپتوركيدسيم است كه به معني عدم نزول بيضه به محل طبيعي خود در كيسه اسكروتوم (يا كيسه بيضه) است. در حالت طبيعي بيضه‌ها در دوره جنيني در داخل شكم تشكيل مي‌شوند و سپس مسير خود را به سمت كيسه بيضه طي كرده و داخل آن قرار مي‌گيرند، به طور‌ي‌كه وقتي نوزاد به دنيا مي‌آيد، بيضه‌ها در حين معاينه بايد داخل كيسه بيضه باشند.

اهميت اين موضوع به خاطر اين است كه درجه حرارت اسكروتوم يا كيسه بيضه حدود ۱ درجه سانتي‌گراد سردتر از درجه حرارت بدن است و سلول‌هاي حساس اسپرم‌ساز را در دماي خنك‌تر نگه مي‌دارد. اگر بيضه‌ها داخل شكم باقي بمانند، به علت دماي بالاتر، سلول‌هاي اسپرم‌ساز از بين رفته و علاوه بر ناباروري مي‌توانند باعث ايجاد تغيير در سلول‌ها و سرطان شوند! به همين علت براي جلوگيري از خطرات بدخيمي، اگر بيضه‌ها تا سن ۱ سالگي به داخل كيسه بيضه پايين نيايند، بايد اين كار با عمل جراحي انجام شود.
عوامل ديگري مثل نژاد هم در ابتلا‌ به اين بيماري موِثرند و مردان سفيدپوست نسبت به مردان سياه‌پوست در معرض خطر بالاتري هستند. كساني كه پدر يا برادر آنها به اين بيماري مبتلا شده‌اند و شغل‌هايي دارند كه درتماس با برخي مواد شيميايي هستند، افرادي كه در معادن كار مي‌كنند و آتش‌نشان‌ها بايد بيشتر مراقب باشند، چون اين عوامل شانس ابتلا به سرطان بيضه را بالا مي‌برند.

علايم ابتلا به سرطان
در ابتداي بيماري كه هنوز سرطان محدود به بيضه است و به اصطلاح متاستاز نداده (يعني به ساير نقاط بدن گسترش نيافته)، اغلب بزرگي بيضه‌ها، وجود توده‌ در بيضه و يا درد بيضه از علايم بيماري هستند ولي با پيشرفت بيماري و با توجه به محل متاستاز، ممكن است علايمي مثل كمردرد، درد زير شكم، درد بيضه‌ها و احساس ناراحتي در آنها و ورم پاها ايجاد شود.
اغلب مردان خودشان با لمس توده و يا ساير علايم گفته شده، متوجه ابتلا به سرطان بيضه مي‌شوند. براي تشخيص سريع اين بيماري تمام مردان بايد پس از سن بلوغ ماهي يك‌‌بار بيضه‌هاي خود را مورد معاينه قرار دهندو بهتر است كه اين كار بعد از يك دوش آب گرم انجام شود چون در اين زمان به علت اثر گرما، پوست اسكروتوم يا كيسه بيضه شل‌تر است و معاينه دقيق‌تر خواهد بود.
در هنگام معاينه بايد از هر دو دست كمك گرفته شود تا هر گونه تورم، توده و يا حتي تغيير درشكل يا اندازه بيضه‌ها مشخص شود. در صورت وجود هر يك از موارد نامبرده شده، بايد سريع به پزشك مراجعه كرد. براي تا‡ييد تشخيص پزشك از آزمايشات و روش‌هاي مختلفي مثل اندازه‌گيري تومور ماركرها (موادي كه در صورت وجود سرطان در خون يافت مي‌شوند و يا مقدار آنها بالا مي‌رود) و يا انجام سونوگرافي از كيسه بيضه مي‌توان كمك گرفت.

درمان‌پذير يا غير قابل علاج ؟
اگر سرطان بيضه زود تشخيص داده شود، در حدود ۹۵درصد ‌مبتلايان، تقريبا بهبود كامل پيدا مي‌كنند. اما در صورتي‌كه اين سرطان تشخيص داده نشود و طول بكشد، به سرعت رشد كرده و به گره‌هاي لنفاوي داخل شكم و سپس به ساير گره‌هاي لنفاوي گسترش پيدا مي‌كند. بيشتر مردان به كمك عمل جراحي و خارج ساختن بيضه، راديوتراپي يا پرتودرماني و در صورت لزوم شيمي درماني و يا تركيب دو درمان از سه درمان فوق، درمان مي‌شوند. در بيشتر موارد قدم اول برداشتن با جراحي است. بعد از آن بر اساس نوع تومور و درجه پيشرفت آن ممكن است علاوه بر جراحي از شيمي درماني براي از بين بردن متاستازهاي غيرقابل كشف استفاده شود.
پس به طور كلي براي اينكه سرطان بيضه قابل درمان باشد، بايد در مراحل اوليه تشخيص داده شود و براي اين تشخيص سريع بايد به نكات زير دقت كرد.
– تمامي نوزادان پسر حتما از لحاظ وجود بيضه داخل كيسه بيضه معاينه شوند و در صورت عدم وجود بيضه، به خاطر بالا بودن خطر سرطان، پي‌گيري دقيق جهت آنها انجام شود.‌
– افرادي كه در خانواده‌شان فرد مبتلا وجود دارد،‌ بيشتر مراقب باشند.
– و در نهايت همه مردان معاينه ماهيانه بيضه را براي خودشان انجام دهند

سرطان علیه مردان
مردان به ویژه در سنین جوانی از آنجا كه بازوی مولد و فعال جامعه محسوب می‌شوند و تاثیر به سزایی بر چرخه اقتصادی و اجتماعی جامعه می‌گذارند اما به همان نسبت بیماری‌ها و نیز از اهمیت و حساسیت برخوردار است. سرطان بیضه یكی از همین مشكلات جسمی مردانه است. شما درباره این بیماری چه می‌دانید؟
سرطان بیضه، شایع‌ترین سرطان تشخیص داده شده در میان مردان جوان بین ۱۵ تا ۳۵ ساله است. سن شیوع این بدخیمی و به موازات آن میزان درمان‌پذیری بسیار زیاد این سرطان، لزوم افزایش دانش عمومی جامعه را در این مورد متذكر می‌شود.

● آمارها چه می‌گویند؟
حداكثر میزان بروز تومور بیضه در حدود ۳۰ سالگی است. در كشورهای اروپایی و آمریكای شمالی در هر یك‌صد هزار نفر جمعیت مردان، بین ۳ تا ۷ نفر به این بیماری مبتلا می‌شوند، در ایران در سال ۱۳۸۴، تعداد ۵۰۳ به ثبت رسیده است. میزان تشخیص سرطان بیضه در بیشتر مناطق جهان در طی ۲۵ سال اخیر افزایش یافته است، اما خوشبختانه با تشخیص زودتر و درمان‌های مناسب جراحی، رادیوتراپی و شیمی درمانی كاهش چشمگیری در میزان مرگ و میر حاصل از آن مشاهده می‌شود. به طوری كه درصد بهبود كامل فرد مبتلا در بیشتر مراكز در حدود ۹۰ درصد تخمین زده می‌شود. این درصد بالا و قابل توجه را می‌توان یكی از موفقیت‌های برجسته طب در سال‌های اخیر ذكر كرد.

● لزوم آگاهی

در كشور ما به دلیل مسایل اجتماعی و اخلاقی و نوع فرهنگ حاكم و حجب و حیای توده مردم، متاسفانه بیماران در این مورد گاهی احساس شرم كرده و دیر به پزشك مراجعه می‌كنند كه به تبع آن باعث كشف دیرتر بیماری و كاهش شانس درمان قطعی می‌شود. بنابراین باید این آگاهی در سطح جامعه افزایش یابد كه مردان جوان مانند آنچه به زنان در مورد معاینه دوره‌ای پستان آموزش داده شده است، لازم است مراقبت‌ها و معاینات اولیه را به‌طور شخصی انجام دهند.

● بهترین زمان معاینه
بهترین زمان برای معاینه بیضه‌ها و محتویات كیسه بیضه، پس از یك استحمام سبك است. كیسه بیضه و بیضه‌ها و اطراف آن باید به ترتیب و آرام لمس می‌كند و احساس هر گونه عدم تقارن یا سفتی و درد غیرطبیعی باید به سرعت گزارش شود.
در بسیاری موارد در هنگام تشخیص این سرطان، فرد سابقه اخیری از ضربه یا آسیب به كیسه بیضه را ذكر می‌كند اما این شكایت بیش از آن‌كه بخواهد یك عامل سبب‌ساز تومور بیضه باشد، عامل برانگیزاننده توجه فرد برای مراجعه به پزشك است.
در مواردی با پیشرفت بیماری و انتشار آن به غدد لنفاوی شكم و لگن، علایمی مانند تورم شكم و كمردرد نیز بروز می‌كند.

● از تشخیص تا درمان
در صورت شك به وجود توده بیضه، پس از انجام معاینات فیزیكی كامل به وسیله پزشك معالج و اخذ شرح حال و تاریخچه كامل از عوامل خطرزا، اقدام بعدی انجام سونوگرافی كیسه بیضه برای تشخیص دقیق است.
با احراز تومور بیضه عمل جراحی خارج سازی بیضه مبتلا به طور كامل از ناحیه كشاله ران انجام می‌گیرد. مسلما قبل از جراحی، اقدامات تشخیصی دیگر از جمله آزمایش خون و اندازه‌گیری سطح نشانگرهای غده سرطانی مرتبط با بیماری انجام می‌شود.
پس از مشخص شدن نوع آسیب‌شناسی بیماری، بیمار جهت اقدامات كامل‌تر كه ممكن است جراحی یا رادیوتراپی و شیمی درمانی باشد، ارجاع می‌شود.
نكته دیگری كه اهمیت دارد، آن است كه در بعضی از موارد سرطان بیضه، فرد مبتلا، زمینه ناباروری را ممكن است دارا باشد. بنابراین قبل از ارجاع فرد جهت درمان‌های كامل‌تر، انجام آزمایش‌های تعیین وضعیت باروری فرد و در صورت لزوم، ذخیره اسپرم در بانك اسپرم ضروری است. یادآوری این نكته خالی از لطف نیست كه سرطان بیضه از درمان پذیرترین بدخیمی‌هاست و میزان درمان قطعی آن رابطه مستقیمی با زمان تشخیص آن دارد. بنابراین به هیچ وجه نباید نسبت به علایم و مشكلات بیضه و كیسه بیضه بی‌تفاوت بود.

اشتراک:


نظر خود را بیان کنید



امتیاز گوگل یادتون نره :)