جدیدترین مطالب پزشکی و سلامت در سایت پزشکین تبلیغات



همه چیز درباره دیابت در سالمندان

1

 

  • درباره میزان غذایی که می خورید دقت کنید و آن را با مقدار غذای مورد نیازتان تنظیم نمایید به گونه ای که وزن مطلوب خود را کسب کنید و در همان وزن باقی بمانید .

دیابت یا بیماری قند، یک اختلال متابولیک (سوخت و سازی) در بدن است. در این بیماری توانایی تولید انسولین در بدن از بین می‌رود و یا بدن در برابر انسولین مقاوم شده و بنابراین انسولین تولیدی نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد.

در دیابت پانکرانس انسولین را تولید نمی کند یا بدن نمی تواند از انسولین استفاده کند هردو این  موجب افزایش قند خون و دیابت می شود.

چهارمین علت مرگ ومیر در کشورهای توسعه یافته دیابت است و برای سلامت جهان تهدید بزرگ محسوب می شود.

بروز دیابت در سنین ۷۰-۶۰ سالگی افزایش می یابد و شیوع آن ۳ برابر بیش از سنین متوسط عمر است یکی از مشکلات آن است که شخص ممکن است مبتلا به بیماری دیگری نیز باشد که کنترل قند خون را مشکل تر می سازد.

به علاوه ممکن است بیمار به علت بالا بودن قند خون در طی چند سال قبل از تشخیص دچار عوارض دیابت شود.

نقش اصلی انسولین پایین آوردن قند خون توسط مکانیزم‌های مختلفی است. دیابت دو نوع اصلی دارد.

در دیابت نوع یک تخریب سلولهای بتا در پانکراس منجر به نقص تولید انسولین می‌شود و در نوع دو مقاوت پیشرونده بدن به انسولین وجود دارد که در نهایت ممکن است به تخریب سلول‌های بتای پانکراس و نقص کامل تولید انسولین منجر شود.

در دیابت نوع دو مشخص است که عوامل ژنتیکی، چاقی و کم‌تحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد دارند.

افراد سالمندی که در معرض ابتلا به دیابت و یا پیشرفت دیابت قبلی هستند، معمولاً علائم کلاسیک دیابت را بروز نمی‌دهند. در واقع به دلیل این تغییرات فیزیولوژیکی مرتبط با سن، بعضی از علائم دیابت مخفی مانده و یا تشخیص آن مشکل می‌شود. از جمله علائم کلاسیک دیابت تشنگی شدید، افزایش و تکرر ادرار و نیز کاهش وزن علیرغم پرخوری می‌باشد.

افراد سالمند معمولاً دچار این علائم نمی‌شوند، اما ممکن است بی‌حال و مریض‌احوال باشند و یا با وجود اشتهای طبیعی، وزنشان به‌تدریج کم شود. از این‌رو بهتر است انجام آزمایش خون جهت بررسی قند خون جزئی از معاینات معمول افراد سالمند باشد.

معیارهای آزمایشگاهی :

معیارهای آزمایشگاهی تشخیص دیابت در سالمندان مشابه سایر گروههای سنی است. قند خون طبیعی کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر می باشدواگر به بالای ۱۲۶ برسد دیابت محسوب می شود.

هرچندمحدوده ۱۲۶-۱۰۰ دیابت نیست ولی فرد را در معرض بعضی از عوارض دیابت از جمله عوارض قلبی- عروقی قرار میدهد.

هرگز فراموش نشود که دیابت یک بیماری بسیار جدی است و به‌کار بردن اصطلاحاتی مانند «دیابتم خفیف است» و یا «قندم کمی بالاست» ویا«قند عصبی دارم »کاملاً خطاست.

دیابت یک بیماری مزمن و جدی است که نیاز به مراقبت و نظارت مداوم جهت کنترل مطلوب قند خون و پیشگیری از بروز عوارض ناشی از قند خون بالا دارد.

بالا رفتن قند خون:

شامل  تکرار ادرار یا بی اختیاری و تشنگی است، خستگی، خواب آلودگی، گیجی و آشفتگی نیز به دنبال دارد.

علت ایجاد دیابت:

۱- وراثت

۲- ابتلا به بیماریهای عفونی

۳- استرس

۴- شرایط محیطی

۵- سن بالای ۴۵ سال

۶- فشار خون بالا

انواع دیابت:

دیابت نوع ۱:

این نوع دیابت به دیابت جوانان معروف است زیرا درجوانی بروز می کند و باید هر روزه انسولین را دریافت کنند.

دیابت نوع ۲:

در این نوع دیابت معمولا انسولین حداقل در مراحل اولیه به میزان کافی ترشح می گردد ولی عملکرد این هورمون در تنظیم قند خون کافی نمی باشد.

دیابت نوع ۲ بسیار مرسوم است بطوری که بیش از ۹۰% دیابت نوع ۲ دارند و اغلب در سنین میانسالی به بعد بروز می کند.

تشخیص دیابت در سالمندان:

نشانه های این بیماری در سالمندان کمتر از افراد کم سال مشهود است. آنها معمولاً دچار تشنگی شدید یا افزایش و تکرر ادرار نمی شوند اما ممکن است بیحال، یا مریض احوال باشند یا وزنشان به تدریج کم می شود لذا آزمایش خون بسیار ضروری است.

افت قند خون:

بدنبال افت قند خون تغییراتی در جریان خون مغز رخ می دهد که ممکن است سرخرگهای سفت شدۀ سالمندان نتوانند این تغییرات را به راحتی بپذیرند.

آنهایی که تنها زندگی می کنند ممکن است زمین بخورند یا بی هوش شوند، پایین افتادن قند خون موجب لرز و پایین آمدن دمای بدن نیز می شود. همچنین از نشانه های دیگر افت قند خون، فراموشی، اغتشاش شعور، رنگ پریدگی، تعریق و تحریک پذیری است.

یک عفونت ویروسی نیز سبب افزایش قند خون می شود. یبوست نیز یکی از نشانه های افزایش قند خون است.

لذا باید سریعاً قند خون را اندازه گیری کرد اگر امکان نداشت کمی قند به بیمار بخورانید و آثار آن را مشاهده کنید. قرار گرفتن در هوای سرد نیز خطر مضاعف افت قند خون و دمای بدن را دارد.

در هر فرد مبتلا به دیابت، قند خون باید در محدوده طبیعی یعنی ۷۰ تا ۱۱۰ میلی‌ گرم در دسی ‌لیتر باشد ولی افرادی که قند خون طبیعی دارند بیش از افرادی که قند خون آن ها بالاتر از محدوده طبیعی است در معرض افت قند خون هستند. افراد جوان در مقایسه با سالمندان، معمولا حملات ناشی از افت قند خون را سریع ‌تر شناسایی و درمان می ‌کنند.

به دنبال افت قند خون تغییراتی در جریان خون مغز روی می‌ دهد که ممکن است سرخرگ ‌های سفت شده سالمندان بتوانند این تغییرات را به راحتی بپذیرند.

درمان

درمان دیابت به‌طور کلی در سالمندان مشابه جوانان است با این تفاوت که گاهی اوقات ناتوانی‌ها و مشکلات جسمانی و یا اختلال در کارکرد بعضی اعضای حیاتی بدن مانند قلب و کلیه در بعضی از سالمندان، منجر به این می‌شود که اجرای درمان‌هایی که در گروه سنی جوانان معمول و رایج است، در مورد سالمندان به‌سختی صورت گیرد و لذا تصمیم‌گیری درمانی بر حسب وضعیت فعالیت بدنی و شرایط کارکرد اعضای حیاتی سالمند تفاوتهایی ولو جزئی خواهد داشت.

به‌عنوان مثال هدف از کنترل قند خون با توجه به هموگلوبین گلیکوزیله HbA1C، که وضعیت قند خون در عرض سه ماه گذشته را نشان می‌دهد، در جوانان دیابتی هدف رسیدن HbA1C به زیر ۷% ولی در سالمندان زیر ۸% می‌باشد.

۱- قرص های خوراکی پائین آورنده قند خون که ۹۰-۸۰% از افرادی که پس از ۶۰ سالگی در آنها دیابت تشخیص داده می شود بدون مصرف انسولین با موفقیت قابل درمان هستند.

۲- انسولین که بسیاری از سالمندان خود آمپولهای انسولین را تزریق می کنند برخی از سالمندان دارای مشکلات بینایی، کند بودن حرکات و قوۀ ادراک هستند اگر کشیدن انسولین به درون سرنگ برای آنها مشکل باشد باید مقدار مورد نیز توسط فردی که از وی مراقبت می کند داخل سرنگ کشیده شود و به صورت آماده در یخچال نگهداری گردد.

مراقبت از سالمندان دیابتی

هر فرد سالمند باید نوشته های حاوی اطلاعات مربوط به بیماری فعلی، قبلی و اعمال جراحی انجام شده، داروهای که مصرف می کند یا حساسیت دارد را همراه داشته باشد.

توجه داشته باشید که سکته های قلبی در این بیماران ممکن است با درد زیادی همراه نباشد یا بدون علامت باشد.

مراقبت از چشمها حداقل سالی یکبار برای معاینه دقیق به چشم پزشک مراجعه کنند.

مراقبت از چشمها

مشاهده افزایش عوارض ناشی از آسیب بافیت در دیابت از جمله رتینوپاتی ( بیماری شبکیه چشم ) در افرادی که بیش از پنجاه سال از آغاز ابتلای آنها به دیابت می گذرد ، طبیعی می باشد .

هر کسی ممکن است در سنین بالا به آب مروارید دچار شود ولی این بیماری در دیابتی ها شایعتر است .

تاری دید نیز یکی از علامتهای آب سیاه ( گلوکوم : بالا رفتن فشار داخل چشم ) که درمان پذیر می باشد و در دیابتی ها شایعتر است . از دیگر علل تاری دید در دیابتی ها بالا رفتن میزان قند خون است .

هیچوقت قبل از معاینه مجدد توسط چشم پزشک ، اقدام به خرید عینک جدید نکنید زیرا در اینصورت ممکن است پول خود را هدر داده باشید

مراقبت از پاها

زخم پا یکی از دلایل شایع بستری شدن سالمندان دیابتی در بیمارستان است، افراد مسن باید هر روز پاهای خود را باز بینی کنند، اگر خود نمی تواند از فرد دیگری کمک بگیرند.

· پاها باید هر روز شسته و خشک و در صورت لزوم چرب شوند .

· هر روز باید جورابهای تمیز پوشیده شود .

· ناخن های پا باید صاف کوتاه گردند تا لبه های تیز نداشته باشند و هیچگاه از ته بریده نشوند .

· اگر جریان خون پاها ضعیف شده است باید در زمستان آنها را گرم نگه داشت . پوشیدن کفش و پوتینهایی که آستر پشمی یا کرکی دارند سودمند است .

· همواره از پوشیدن کفش ، دمپایی یا جورابهای تنگ خودداری شود .

· در صورت مشاهده هر پدیده غیرعادی در پاها باید فوراً با پزشک متخصص تماس گرفت .

علامتهای خطر عبارتند از : سخت شدن پوست در قسمتی از کف پاها ،‌ وجود کرختی و بی حسی در قسمتی از پاها و چنگالی یا خمیده شدن پاها

تغذیه مناسب

سالمندان باید دربارۀ میزان غذایی که می خورند دقت کنند و آن را به مقدار غذایی مورد نیازشان تنظیم نمایند، به گونه ای که وزن مطلوب خود را کسب کنند و در همان وزن باقی بمانند سعی کنند از نانهای سبوس دار، لوبیا و عدس، سبزیجات و میوه جات تازه، لبنیات، کم چرب بیشتر استفاده کنند آنها باید روزی ۷ تا ۸ لیوان آب بنوشند.

تغییر عادات غذایی پس از هفتاد سال برای فرد دشوار است . سعی کنید عادات غذایی افراد سالمند دیابتی را یکباره تغییر ندهید .

شاید اعمال تغییرات لازم برای تمام جزئیات برنامه غذایی ، ۶ ماه طول بکشد . بیسکویت های پرفیبر ساده را به جای انواع قندی آنها استفاده کنید . پس از چند هفته ، مقدار اندکی سبوس گندم به غلات و دسرها اضافه کنید .

سعی کنید لوبیای بیشتری مصرف نمایید و گاهی سوپ عدس بخورید . به تدریج سعی کنید نان سفید را از برنامه غذایی خود حذف و نان کامل را جایگزین آن کنید .

درباره میزان غذایی که می خورید دقت کنید و آن را با مقدار غذای مورد نیازتان تنظیم نمایید به گونه ای که وزن مطلوب خود را کسب کنید و در همان وزن باقی بمانید .

مصرف نمک و روغن را به حداقل برسانند و حتماً از روغن های مایع مخصوصاً روغن زیتون استفاده شود مصرف گوشت قرمز را به حداقل برسانند و کمبود آن را با گوشت های سفید خصوصاً ماهی (هفته ای یکبار) جبران نمایند.

اشتراک:


نظر خود را بیان کنید